Bericht Raad van Bestuur

Bericht Raad van Bestuur

De veranderingen in het Europese energielandschap zetten zich ook in 2014 voort. Nieuwe ontwikkelingen en innovaties volgen elkaar in snel tempo op. We zien de opkomst van kleinschalige en lokale energieopwekking. Traditionele energiebedrijven nemen afscheid van oude zekerheden en gaan op zoek naar nieuwe mogelijkheden en kansen. Ook de Nederlandse energiesector bevindt zich in een ingrijpende transitie, die tegelijkertijd veel uitdagingen biedt. Gas en gasinfrastructuur kunnen een belangrijke rol spelen als schakel in het toekomstige energiesysteem dat schoon en klimaatneutraal is en tevens betrouwbaar en betaalbaar is. Dit lijkt een vanzelfsprekendheid, maar de uitdaging is om dit daadwerkelijk te bewijzen en dit ook goed voor het voetlicht te brengen. Omdat het maatschappelijke en politieke draagvlak voor aardgas, niet alleen in Nederland, maar ook elders in  Europa, onder druk staat als gevolg van discussies over fossiele brandstoffen, schaliegas en geopolitieke ontwikkelingen, vergt dit een grotere inspanning dan voorheen.

Nieuwe fase

In 2014 werd duidelijk dat zich een nieuwe fase aandient in de Nederlandse gasvoorziening. De aardbevingen als gevolg van de aardgaswinning uit het Groningenveld leiden tot gevoelens van onveiligheid onder de bewoners. Dit ondermijnt het vertrouwen in de gaswinning en heeft de discussie over de rol van aardgas aangezwengeld. Het is van belang dat acties ondernomen worden om dit vertrouwen te herstellen. De minister van Economische Zaken onderzoekt momenteel de mogelijkheden om de gasproductie uit het Groningenveld terug te schroeven. De productie-afname van aardgas uit Groningen op de langere termijn was door het leegraken van het gasveld reeds voorzien, maar wordt vanwege de aardbevingen nu sneller dan verwacht realiteit. Om de voorzieningszekerheid in Nederland en Europa op peil te houden, zal daarom in toenemende mate aardgas via pijpleidingen of als LNG geïmporteerd worden. Dankzij de gasrotonde kan dit ook. Een volgende stap is het vergroenen van de gasrotonde zelf door de invoeding van duurzaam geproduceerd gas en het samenwerken met andere, duurzame energiebronnen. Dat is ook onderdeel van het nieuwe hoofdstuk in de gasvoorziening.

Positieve resultaten

Te midden van deze ontwikkelingen kunnen wij operationeel en financieel terugkijken op een solide jaar. In 2014 hebben we veel nieuwe infrastructuur in gebruik genomen en met onze activiteiten hebben we een nettowinst na belastingen gerealiseerd van € 603 miljoen op een geïnvesteerd vermogen van € 9.295 miljoen. Hiervan vloeit € 362 miljoen in de vorm van dividend naar onze enige aandeelhouder, de Nederlandse Staat. De opbrengsten uit de nieuwe infrastructuur compenseerden voor een groot deel de efficiencykortingen die door de regulator zijn opgelegd. Door de relatief warme winter hoefde er minder gas getransporteerd te worden en hebben wij minder energiekosten gemaakt. Deze worden in de toekomst verrekend in de tarieven. De terugbetalingsverplichting die GTS in 2012 en 2013 richting haar klanten had, is afgelopen. Ook de lagere financieringslasten hebben een positieve bijdrage aan ons resultaat geleverd. In Nederland en Duitsland hebben we gezorgd voor continue leveringszekerheid op een uiterst korte onderbreking bij één bedrijf na.

Vervanging van kolen en olie door gas is een manier om snel en tegen de laagste kosten klimaatwinst te boeken.

Gasrotonde

De laatste jaren is met succes gewerkt aan de realisatie van de Noordwest Europese gasrotonde. Hierin speelt de gasinfrastructuur van Gasunie in Nederland en Duitsland een belangrijke faciliterende rol. Nederland heeft daardoor in 2014 kunnen uitgroeien tot een van de meest aantrekkelijke gashandelsmarkten in Europa. De liquiditeit van de gashandelsplaatsen TTF in Nederland en GASPOOL in Noord-Duitsland is verder toegenomen. TTF is in 2014 uitgegroeid tot een van de meest liquide gashubs van Europa naast het Britse NBP. In de bilaterale Over-The-Counter handel (OTC) is TTF in 2014 Europees koploper geworden. Ook de gezamenlijke toezichthouders in Europa, verenigd in ACER, constateren dat de Nederlandse virtuele marktplaats voor de handel in gas TTF goed functioneert. Partijen die gas nodig hebben of gas willen verhandelen, kunnen op de Nederlandse marktplaats zonder problemen contracten sluiten. ACER concludeert dat er in de Nederlandse gasmarkt sprake is van een goed functionerende gasmarkt met gezonde concurrentie, die leidt tot lagere prijzen voor gas.

Vervanging van kolen en olie door gas is een manier om snel en tegen de laagste kosten klimaatwinst te boeken en zo de cumulatieve uitstoot van CO2 in de komende decennia maximaal te reduceren. Een goed functionerend emissiehandelsysteem (ETS) is daarbij van belang. Naast het faciliteren en aantrekken van internationale gasstromen staat het vergroenen van de gasrotonde op de agenda. Dat kan door de invoeding van duurzaam geproduceerd gas (groen gas). Wij gaan samen met het bedrijf HarvestaGG de mogelijkheid onderzoeken om een nieuwe installatie te bouwen die gras kan omzetten in verschillende groene producten, waaronder biogas. Dit kan vervolgens door Gasunie worden omgezet naar bio-LNG en door HarvestaGG op de markt gebracht.

Inzet kwaliteitsconversie

Begin 2014 heeft de regering de Tweede Kamer geïnformeerd over de wijze waarop zij de negatieve gevolgen van de gaswinning uit het Groningenveld wil minimaliseren. Een van deze maatregelen is het terugschroeven van de productie uit dit veld. Hierdoor komt minder laagcalorisch gas beschikbaar. Door het inzetten van kwaliteitsconversie kan vermindering van het Groningengas worden opgevangen. Kwaliteitsconversie is het omzetten van hoogcalorisch aardgas (onder meer afkomstig uit velden op de Noordzee en uit het buitenland) naar laagcalorisch aardgas door bijmenging van stikstof. Aandachtspunt hierbij is wel dat er in de markt voldoende hoogcalorisch aardgas beschikbaar is. GTS heeft op verzoek van de minister van Economische Zaken de uitbreiding van de kwaliteitsconversiefaciliteiten in voorbereiding en verwacht deze eind 2019 in gebruik te kunnen nemen om leveringszekerheid vanaf 2020 voor de klanten veilig te stellen.

Vloeibaar aardgas voor goederenvervoer

Gate terminal heeft zich in 2014 verder ontwikkeld als Europese hub voor vloeibaar aardgas (LNG). Gate terminal draagt bij aan de spreiding van aanvoerroutes van aardgas en daarmee aan de voorzieningszekerheid in Noordwest-Europa. In 2014 groeide het aantal schepen voor aan- en doorvoer van LNG naar 34 (2013: 23). Deze groei betreft grotendeels zogenoemde ‘small scale’(met name truckloading) en reloading activiteiten. LNG is een schonere transportbrandstof dan bijvoorbeeld diesel waardoor aardgas een belangrijke bijdrage levert aan de vermindering van schadelijke emissies in de scheepvaart en het wegtransport. Sinds januari 2014 beschikt Gate terminal over een laadstation voor maximaal 5.000 tankwagens per jaar. In 2014 heeft Gasunie samen met mede-aandeelhouder Vopak de definitieve investeringsbeslissing genomen om de LNG break bulk-infrastructuur en -diensten bij Gate terminal verder uit te breiden.

Flexibele gasopslag

Gasunie-deelneming EnergyStock heeft in 2014 haar nog beschikbare opslagcapaciteit met succes vermarkt met nieuwe flexibiliteitsdiensten. Deze diensten zijn aangeboden via veilingen en via bilaterale contacten met klanten die bediend zijn met toegesneden maatwerkdiensten. Doordat EnergyStock mogelijkheden biedt om in zeer korte tijd veel gas op te slaan en ook weer snel terug te leveren, kunnen handelaren optimaal inspelen op de dagelijkse en maandelijkse prijsschommelingen op het TTF.

Energie in transitie

Wij streven naar een energievoorziening die CO2-neutraal is. Iedereen – individuen, bedrijven, landen - is op zijn eigen manier daarmee bezig. De uitdaging is om alle bestaande en nieuwe activiteiten slim met elkaar te blijven verbinden. Op die manier ontstaat een krachtig en meervoudig energiesysteem dat lokale initiatieven ondersteunt en stimuleert, terwijl het overkoepelende en achterliggende energiesysteem zorgt voor de benodigde betrouwbaarheid, flexibiliteit en efficiëntie. Het is een uitdaging voor ons om te laten zien dat gas en gasinfrastructuur de samenleving waardevolle oplossingen bieden in het bereiken van een CO2-neutrale energievoorziening in 2050. Om dat te bereiken moeten wij ook over de grenzen van onze eigen infrastructuur heen kijken. Samenwerking met andere partners, ook buiten de gassector, is hierbij essentieel. In de toekomst zal aardgas niet altijd en niet overal meer de enige oplossing zijn. Maar slim gebruik van gas en gasinfrastructuur kan wezenlijk bijdragen aan het verduurzamen van onze energievoorziening. Door slimme combinaties van verschillende technologieën en disciplines komt een gebalanceerde en uitgekiende CO2-neutrale energievoorziening binnen bereik.

Slim gebruik van gas en gasinfrastructuur kan wezenlijk bijdragen aan het verduurzamen van onze energievoorziening.

Ten slotte willen wij hier graag een woord van dank richten aan onze klanten, aannemers en business partners. Wij zijn hen zeer erkentelijk voor de goede en prettige samenwerking en zetten deze de komende jaren graag voort. Boven alles gaat onze dank uit naar alle medewerkers van ons bedrijf. Hun inzet, betrokkenheid, professionaliteit en energie vormen de basis waarop wij als bedrijf kunnen blijven bouwen aan een mooie toekomst.

Han Fennema
René Oudejans